ردپای معماری ایرانی در شبکه زیرزمینی اصفهان | طراحی هویت


طراحی هویت ایستگاه های قطار شهری اصفهان با معماری ایرانی اسلامی و نماد های متنوع تاریخی عجین شده است.

– – طراحی هویت ایستگاه های قطار شهری اصفهان با معماری ایرانی اسلامی و نماد های متنوع تاریخی عوین شده است.

-
 به گزارش سایت قطره و به نقل ازباشگاه خبرنگاران، اصفهان از شهر های تاریخی جهان است و مسافران و گردشگران زیادی از سراسر جهان برای دیدن بنا های منحصر به فرد و شگفتی های تاریخی آن به این شهر سفر می کنند.

آنچه، اما همواره از آن سخن رفته این است، انتظار می رود معماری اصیل ایرانی اسلامی در یادگار های تاریخی منحصر نشود و در طراحی بنا های جدید و نوین شهری نیز از هویت هنری و تاریخی اصفهان و ایران بهره مند شد.

رویکردی که در ایستگاه های قطار شهری اصفهان، به آن توجه شد و حالا ثمره آن تجلی معماری ایرانی-اسلامی و هنر هنرمندان نصف جهان در سازه ای است که به تمام معنا در شبکه حمل و نقل، امروزی، خوانده می شود.

طراحی ایستگاه های مترو مطابق با فرهنگ نصف جهان محمدمهدی فرزین مدیر روابط عمومی سازمان قطارشهری اصفهان و حومه در گفتگو با خبرنگار ما گفت: تمام مراکز و ایستگاه های خط یک مترو اصفهان فعال است، خط یک مترو با 20 کیلومتر و 20 ایستگاه، شمال تا جنوب اصفهان را به یکدیگر متصل می کند.

او ادامه داد: این خط به دلیل عبور از کنار چهارباغ عباسی و سی و سه پل، از پرچالش ترین خطوط مترو به شمار می آید، اما متخصصان کشورمان توانسته اند بدون آسیب رساندن به آثار تاریخی خطوط مترو را طراحی و پیاده سازی کنند.

مدیر روابط عمومی سازمان قطارشهری اصفهان و حومه با یادآوری اینکه مقرر شده بود طراحی ایستگاه های مترو هویت مند و متاثر از ویژگی های شهر اصفهان باشد گفت: خوشبختانه با توجه به قدمت شهر اصفهان الگو های مناسب فراوانی در این زمینه در دسترس است.

فرزین افزود: به عنوان مثال، ایستگاه تختی از معماری زیبای ایرانی اسلامی برخوردار و شاخصه آن این است که بر خلاف سایر ایستگاه های خط یک که زیرزمینی هستند و از نور مصنوعی تغذیه می شوند، ترکیبی از نور طبیعی و مصنوعی آن را روشن می کند که به به زیبایی معماری آن افزوده است.

او گفت: در روند احداث ایستگاه تختی با برخی از آثار تاریخی سفالی رو به رو شدیم که با همکاری میراث فرهنگی پس از مرمت در این ایستگاه به نمایش درآمده؛ همچنین تندیس جهان پهلوان تختی ساخته و به نمایش گذاشته شده است.

مدیر روابط عمومی سازمان قطارشهری اصفهان و حوم با بیان اینکه در ایستگاه کوی امام و دانشگاه غرفه هایی برای نمایش آثار هنری و صنایع دستی در نظر گرفته شده، اظهارکرد: نمای داخلی ایستگاه کوی امام برگرفته از گنبد مسجد امام (ره) است، از این رو کاشی های سنتی20 در 20 سانتی متر در 14 رنگ که بیشتر آن ها فیروزه ای است، مورد استفاده قرار گرفته، همچنین سقف و ستون های ایستگاه از جنس استیل و برای جان پناه از شیشه استفاده شده است.

نمایش نماد های شهری در معماری ایستگاه ها حمید آقاشریفیان، پژوهشگر معماری ایرانی، با بیان اینکه توجه به خصوصیات و هویت شهری در طراحی و زیباسازی ایستگاه های مترو حائز اهمیت است.

گفت: از آن جایی که اصفهان-شهر گنبد های فیروزه ای- ویژگی های منحصر به فردی از نظر معماری تاریخی دارد باید در طراحی بنا های جدید از جمله ایستگاه های قطار شهری نیز این ویژگی ها لحاظ شود.

او تاکید کرد: طراحی ایستگاه های مترو در هر شهری باید متعلق به همان شهر باشد، همان طور که در یکی از ایستگاه های مترو در محدوده میدان آزادی از رنگ فیروزه ای به عنوان نماد شهر اصفهان، استفاده شده است.

این پژوهشگر معماری ایرانی اظهار کرد: ممکن است طراحی ایستگاه مترو در شهری بسیار زیبا به نظر برسد، اما اگر متناسب با هویت آن شهر نباشد ناهماهنگی در تصویرکلی از آن شهر پدید می آورد، بنابراین ایستگاه های مترو به خصوص خط دو که به تازگی اجرای آن آغاز شده بهتر است با در نظر گرفتن خصوصیات و نماد های شهر اصفهان طراحی شود.

تلفیق معماری سنتی با طراحی های نوین ایستگاه های قطار شهری روح الله سعادت پور مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان در گفتگو با خبرنگار ما گفت: ایستگاه های خط یک قطار شهری اصفهان در بازه زمانی 15 ساله با تفکرات و ساختار های فکری مختلفی طراحی شده، در هر حال، مهمترین اولویت طراحی ایستگاه ها سهولت و راحتی مردم در ایستگاه ها و کم شدن زمان معطلی و راهیابی سریع بوده است.

او با بیان اینکه هویت تاریخی و سنتی باید در اجزاء مختلف معماری از جمله رنگ، جنس مصالح و .

خود را نشان دهد، گفت: در گذر زمان، مواد مختلفی برای ساخت ایستگاه ها به کار رفته، اما هر چه زمان فعلی نزدیک تر می شویم طراحی ها بهتر و منسجم تر شده است.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان ادامه داد: با توجه به ساختار و بافت تاریخی کلانشهر اصفهان در نظر گرفته شد که طراحی ایستگاه های قطار شهری با معماری اصیل ایرانی منطبق شود و بر همین اساس می توان تلفیق معماری سنتی را در طراحی های نوین به کار رفته در ایستگاه ها مشاهده کرد.

به گفته سعادت پور، بخش اعظمی از پوشش ایستگاه های خط یک با آجر است و معماری کاملا سنتی دارند؛ در برخی ایستگاه ها نیز شاهد ترکیب معماری نوین و ایرانی هستنیم.

تعریف کارشناسان درباره معماری اصیل ایرانی متفاوت است او معتقد است به دلیل شرایط خاص و زیرزمینی بودن ایستگاه های قطار شهری، پیاده کردن معماری سنتی و اصیل ایرانی در آن ها کار ساده ای نیست.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان با اشاره به اینکه پیاده سازی معماری سنتی از دیدگاه کارشناسان مختلف متفاوت است اضافه کرد: برخی از کارشناسان، پیاده کردن معماری سنتی را در رونوشت جزء به جزء اشکال معماری تاریخی می دانند، اما برخی دیگر معتقدند باید به معیار های اساسی معماری سنتی مانند شفافیت فضایی پایبند بود.

به گفته سعادت پور، در طراحی ایستگاه های قطار شهری اصفهان سعی شده اصل شفافیت فضایی رعایت شود.

اوج معماری اصیل ایرانی در ایستگاه انقلاب او گفت: اوج معماری سنتی در ایستگاه های قطار شهری اصفهان را می توان در ایستگاه میدان انقلاب مشاهده کرد.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان توضیح داد: ایستگاه انقلاب به لحاظ فرم در طراز منهای یک دارای معماری کاملا سنتی است، سقف قوسی شکل آن، بدون ستون اجرا شده که تداعی کننده زیر سقف چهارسو های قدیمی است.

سعادت پور اضافه کرد: در معماری آجرکاری های دوران سلجوقی مبنا بر این بوده که نمای اولیه بکار رفته در ساخت و ساز ها همان نمای نهایی باشد و مصالح دیگری روی آن پیاده سازی نمی شده، در ایستگاه انقلاب نیز بتن بکار رفته در نمای ایستگاه همان نمای نهایی است و این بتن نازک طوری بکار رفته که بتن کثیف که در همه ساخت و ساز ها به عنوان لایه زیرین استفاده می شود نمایان نباشد.

طراحی ایستگاه میدان شهدا با الهام از “گودال باغچه ایرانی” او گفت: تلاش شده طراحی معماری ایستگاه های قطار شهری هر منطقه، متناسب با ملاحظات تاریخی آن منطقه باشد، برای نمونه طراحی ایستگاه میدان شهدا با الهام گرفتن از “گودال باغچه ایرانی” بوده است.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان یادآور شد: مرحوم هادی میرمیران یکی از نظریه پردازان معماری ایرانی، با ایده اصلی شفاف سازی و با الگوگیری از “گودال باغچه ایرانی” ایستگاه شهدا را طراحی کرده است.

سعادت پور گفت: در ایستگاه شهدا در طبقه زیر زمین فضایی حیاط مانند وجود دارد و شهروند احساس نمی کند وارد زیرزمین شده، سقف قوسی شکل ایستگاه نیز نور را به طور مستقیم به طبقه های پایین تر هدایت می کند.

به گفته او، طرح ورود نور به طبقات پایینی قطار شهری در ایستگاه های میدان امام حسین، شریعتی، تختی، دانشگاه اصفهان و کوی امام نیز اجرا شده است.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان افزود: ایستگاه های شهید مفتح و شهید علیخانی هم طراحی آجری دارند.

نماد کتیبه نویسی معماری اسلامی در ایستگاه دانشگاه اصفهان سعادت پور به استفاده از نماد هایی از معماری اسلامی در برخی ایستگاه ها پرداخت و گفت: در ایستگاه دانشگاه اصفهان در طبقه سکوها، خط نوشته ای داریم که در حقیقت سیاه مشق برگرفته از آیت الکرسی است؛ در این کتیبه آیه شریف آیت الکرسی با روشی ابداعی به طول40 متر در 2.

5 متر در سه لایه در دو طرف ایستگاه نگاشته شده است.

به گفته او، این اثر حاصل هنرنمایی استاد بهنام سلیمانی است و قابلیت ارائه در سطح بین المللی را هم دارد، ولی متاسفانه حق مطلب درباره آن هنوز ادا نشده است.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان افزود: این کتیبه، برگرفته از کتیبه نویسی در کاشی کاری معماری اسلامی است که در این ایستگاه با همین شیوه، اما در مقیاس بزرگتر و با فلزکاری اجرا شده است.

سعادت پور ادامه داد: یک کتیبه فلزی نگارگری هم درایستگاه شهدا داریم که اثر استاد صادق زاده شاگرد استاد فرشچیان است.

معماری اصیل ایرانی اسلامی در ایستگاه های خط دو بیشتر دیده خواهد شد خط 2 مترو دارای 22 ایستگاه است که همه این ایستگاه ها به مرحله استفاده مسافران نرسیده است.

او را این گفت و اضافه کرد: خط ایستگاه دروازه دولت در محل تقاطع با خط یک افتتاح شده و چند ایستگاه هم در مرحله ساخت نهایی است؛ اما باقی ایستگاه ها در مرحله طراحی بوده و ساخت آن ها شروع نشده است.

مدیر فنی مهندسی قطار شهری اصفهان پیش بینی کرد: در طراحی ایستگاه های خط دو قطار شهری، نماد های معماری ایرانی اسلامی بیشتر دیده شود، چون بیشتر این ایستگاه ها مانند ایستگاه های میدان عتیق، ابن سینا و میدان امام بیشتر در بافت تاریخی مرکزی شهری است.

سعادت پور گفت: گروه هایی از نخبگان معماری را به صورت منسجم برای طراحی منحصر به فرد ایستگاه های خط دو آماده کرده ایم تابهترین شیوه معماری ایرانی در طراحی این ایستگاه ها اعمال شود.

در کنار چالش ها و نگرانی هایی که طی سال های احداث متروی اصفهان درباره احتمال آسیب به بافت و هویت تاریخی نصف جهان وجود داشته و دارد، طراحی اصولی و مطابق با معماری ایرانی اسلامی برخی ایستگاه های قطار شهری اصفهان می تواند موضوع مثبت و قابل توجهی باشد.

ایستگاه های قطار شهری در همه شهر های تاریخی جهان، گنجینه ای از میراث معماری این شهر ها و تجلی هنر هنرمندانشان به شمار می آید و اصفهان نیز از این امر مستثنی نیست.

کلید واژه ها: معماری ایرانی – قطار شهری اصفهان – معماری ایرانی اسلامی – ایرانی اسلامی – تاریخی – اصفهان – معماری – ایران – ایرانی – قطار شهری – اسلامی – ایستگاه – شهری – طراحی – قطار – جهان – هویت – منحصر به فرد – متنوع – هنرمندان – شبکه – زیرزمینی – گردشگران – نماد – بهره مند – نصف جهان – مسافران – سازه ای – باشگاه – انتظار


منبع: https://www.ghatreh.com/news/nn65437825/%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86

توسط فرمانفرمائیان

فرمانفرمائیان