طراحی ساختمان اداری با رویکرد معماری سبز

شاخص های طراحی مانند هسته مرکزی و آتریوم، شیشه سراسری کف تا سقف، صفحات خورشیدی، سرمایش و گرمایش آبی و زمینی و سایه اندازهای کاهنده شدت تابش خورشید از راهکارهای طراحی ساختمان سایت dr-architecture اداری سبز هستند. • مسجد شيخ لطف الله ، مسجد سيد اصفهاني ، مسجد ايلخاني اصفهان ، مسجد گوهرشاد مشهد ، مسجد جامع كبير يزد ، مسجد اردستان ، مسجد جامع عتيق شيراز و آثار بسياري كه براي شرح هر يك بايد كتابي نوشت نيز از جمله اين آثارند . • بر اساس آمار مؤسسه دیانت دولت ترکیه، امروزه در این کشور 75491 مسجد وابسته به همین مؤسسه وجود دارد. تعداد شير هاي آب در وضوخانه بر اساس تعداد نمازگزار تخمين زده مي شود و بهتر است در طراحي وضوخانه و تاسيسات آن از شير هاي تك لوله استفاده كرد ، به نحوي كه در هر فصل از سال و مطابق با دما قابل تنظيم باشد . ساختمان بر چهار آیتم اصلی شامل: آتش، آّب، زمین، هوا تقسیم شده است. • معمولا گنبد بر روي چهار ستون قرار مي گيرد ستون ها با در نظر گرفتن ارتفاع مورد نظر ، كلاف مربع شكل ايجاد مي كنند (a) بر روي دهانه ستون ها ، چهار خرپا قرار ميگيرد كه باعث مي شود اين مربع به هشت ضلعي در ارتفاع بالاتر (b) تبديل شود ( اين ارتفاع ناحيه شكنج را تشكيل مي دهد كه در چهار كنج فيلپوش هايي ايجاد مي كند .) يك حلقه هشت ضلعي بر روي خرپا ها قرار مي گيرد (c) كه شرايط لازم براي قرارگيري ساق گنبد ايجاد شود .

• بناي مسجد در بردارنده رسالت ديني و اجتماعي است و در واقع همچون آينه اي است كه شرايط اجتماعي عصر خود را منعكس مي كند . به این نتیجه رسیده است که زمانی که یک ساختمان سبز در کوتاه مدت( مثلاً تا 10 سال) بازدهی خود را نشان ندهد و هزینه های صرف شده را جبران نکند. به این نتیجه رسیده ایم که آسایش و سلامت کارکنان اداری حاصل اصول طراحی پایدار است. کاهش یک درصدی در غیبت کارکنان از کار معادل هزینه های معمول انرژی سالانه یک ساختمان می باشد. در دوره های سرد سال از انرژی گرمای زمین برای گرمایش استفاده می شود. هسته بتنی فعال مرکزی و آب کف و یا گرمای زمین تنها برای تولید درجه حرارت پایین تا 12 درجه سانتیگراد پاسخگو می باشد. در نتیجه کارکنان چنین ساختمانی به طور مداوم به کار خود مشغول گشته و بازدهی تولید در آنها افزایش می یابد.

و این امر به طور فزاینده ای در خواسته های مفرط ارباب رجوع منعکس می شود. سیستم انرژی خورشیدی (فوتوولتاییک) بر روی بام، برق توسط غرب 4 به طور مستقیم استفاده نمی شود. این رویکرد در طراحی داخلی نه تنها در حفظ انرژی های حیاطی کره زمین بلکه در بر فاکتورهای روانشناختی، اقتصادی و نگرش کارفرمایان و ذینفعان دیگر تأثیرگذار بوده است. انتخاب روشی سازگار با ذینفعان و مصالح و تکنولوژی قابل بازیافت اهمیت زیادی دارد. حداکثر استفاده از منبع نور طبیعی، انرژی خورشیدی برای گرمایش یا سرمایش و مصالح الی در ساختمان سازی تماماً در یک ساختمان سالم تر، از آنچه در یک ساختمان اداری یا دانشگاهی که با تهویه مصنوعی کار می کند، جمع می شوند. مزایای یک ساختمان سبز اداری علاوه بر کاهش مصرف انرژی و صدماتی که یک ساختمان در طول عمر خود به محیط وارد می کند از مزایای اجتماعی و روانی نیز برخوردار است.

یک معماری خوب و پایدار بایست کم ترین تأثیر را به محیط خود وارد کند. کارکنان اداره سبز اوقات کمتری را با تنظیم دمای محیط کار خود تلف می کنند و مشکلات روانی و پریشانی، کمتر بر بازدهی آنان می افزاید. در نتیجه راهکارهای معماری پایدار برای یک اداره سبز تأثیر خود را در چند بعد اقلیمی، اقتصادی، اجتماعی و روانی نشان می دهد. بعد از این که طرح مورد تأیید مشتری قرار می گیرد. اما در دوران بعد از تجدد از این ضوابط و معماریهای اصیل سنتی فاصله گرفتیم و حتی به معماری مدرن نیز متصل نشدیم بلکه در فضایی فی ما بین ایستادیم، به طوری که نه اصالت خود را حفظ کردیم و نه فضای مدرن را درک. از جمله آن وظايف اينهاست : كمك به قرار گيري طرح در بستر خود ، جمع كردن عملكرد ها و عناصر متعدد و متنوع در كليتي واحد ، كمك به توسعه صف نمازگزاران يا استقرار مستمعين در مواقعي كه به هر دليل شبستان از جمعيت پر مي شود ( مثل نمازهاي خاص يا مراسم اعياد و وفيات ) ، فاصله گذاري ضروري بين فضا هاي ورودي ، وضوخانه ، شبستان ، و بالاخره ايفاي نقش مبدل بين فضاي صحن و شبستان .

بدين منظور مشاوره و ارتباط بسيار نزديك طراح و محاسب ضروري است . بدين معنا معمار بناي مسجد در عرصه اينكار در انچه كه شده و آنچه كه خواهد شد يكجا دخالت خواهد داشت . نماي خارجي اين مسجد ، اندود كاهگل ريگ است . جايگاه نماد ورودي در بدنه هاي خارجي . رابطه انسان را با طبیعت و محیطی که در آن زندگی می کند بسیار نزدیک تر کرده است. شرکت آرجنت، ادارات با کارایی بالایی را برای کارفرمایان رسمی طراحی کرده است که از اصول زیر تبعیت می کند. سیستم عبور تهویه طبیعی یا مخلوطی از هر دو (مصنوعی و طبیعی). محیط تأثیر مستقیم بر سلامتی ما دارد و توجه به عناصر طبیعی در فضاسازی محیط این مجموعه احساس خوبی از سلامتی و تندرستی در کاربران ایجاد می کند. ساختمان های سالم که با مصالح طبیعی کار می کنند و از اقلیم طبیعی در ساختمان بهره می برند. پس از تخریب ساختمان، مصالح قابلیت به کارگیری مجدد در بنایی دیگر را داشته باشد و به عنوان زباله ساختمانی باقی نمانند. به نوشته روزنامه وطن ترکیه، تعداد نمازگزاران در مساجد این کشور در نمازهای ظهر و عصر بیش از دو و نیم میلیون، در نمازهای جمعه افزون بر 1میلیون و در نمازهای اعیاد فطر و قربان بیش از 19میلیون نفر است.

چنانچه کیفیت و بازدهی کاری کارکنان یک ساختمان سبز اداری به دلیل سطح روحی و احساس تندرستی بالای ناشی از محیط کاری معتدل، به مراتب افزون بر یک ساختمان اداری معمولی است. نه تنها آنها سالم تر هستند بلکه ادعا می کنند که حس تندرستی و شادابی بالایی دارند. این نگرش نه تنها در معماری تأثیر گذار بوده بلکه بر جنبه های مختلفی از زندگی اعم از اجتماعی، اقتصادی و روانشناسی مردم یک جامعه پایدار مؤثر بوده است. نگرش و تحولاتی که در معماری جهان پس از معماری پایدار اتفاق افتاده است. چنین بنایی نشان دهنده تجمع ایده ها بوده و تصویری از تفکرات روشن سازندگان و نیروی کاری ماهر مشغول به کار در آن می باشد. لذا چنین بنایی ضرورتاً ذهن انعطاف پذیر طراحان آن، شرکت استفاده کننده از آن، و نیز دورنمایی مثبت از نیروی کار مشغول در آن می باشد. از اين رو در معماري مسجد استاد سازنده شخصيتي است كه بيش از همه دل در گرو ” او ” ( لا اله الا هو ) داشته باشد . • آنچه ذكر گرديد مروري بود بر ويژگي هاي اصلي فضاهايي كه ظرف انجام مراحل مختلف نماز جماعت يعني ورود به مسجد ، تطهير و وضو ساختن ، كندن كفش ، پيوستن به صف نمازگزاران ، و بالاخره اÞامه نماز هستند .

ساختمان اداری غرب چهار توسط دفتر معماری BKLS مبتنی بر معماری مونیخی با 48000 متر مربع متشکل از دفتر و مناطق خرده فروشی جدید طراحی شده است. چهار ساختمان درختکاری شده در حیاط داخلی را شامل می شود. حالت تکنیکی و هنری تأسیسات این مجموعه ویژگی بالای پروژه غرب چهار، را شکل می دهد. طراحی دقیق معماری، انتخاب مصالح مناسب، استفاده از سیستم های پیشرفته ی الکترونیکی و فناوری های نوین در ساخت وساز از ویژگی های چنین ساختمان هایی است. قابلیت ماندگاری و نحوه به کارگیری مصالح باید به گونه ای باشد که چنانچه در ساختمانی از آنها استفاده شد. تأثیر تهویه از طریق دودکش در مشارکت با دهلیز. یا اینکه هزینه های سبز ساختن ممکن است از طریق پس انداز حاصل از قبوض مصرف انرژی در کمتر از پنج سال تلافی شود همانند ساختمان کویین در دانشگاه پلی تکنیک آنجلا. اما طراحی غیر اصولی یک ساختمان سبز نه تنها توان کاهش مصرف انرژی را در پی نداشته است. که هزینه های طراحی پایدار برای آنها با کاهش مصرف روزانه در 8 تا 10 سال اول باز می گردد. در طولانی مدت حتماً هزینه ها را جبران خواهد کرد. • نظم فكري گذشتگان و ديدگاه ها و نو آوري هاي آنها ، با گذر از لايه هاي نيروي ابتكارات معماران عصر است كه در قالب مباني فكري جديد و امكانات فناوري هاي زمان حال ريخته مي شود و نظم و نظامي تازه – و در نتيجه جلوه اي جديد – را به منصه ظهور مي رساند .

• وی با اشاره به اینکه از نظر روانشناسی معماری مساجد در انسان آرامشی ژرف و عمیق ایجاد می کند، تصریح کرد: این آرامش دستیابی به نوعی تعادل روحی و روانی برای انسانی که در جامعه امروز زندگی می کند را موجب شده و به ارتباطی میان خالق هستی، طبیعت و خود برقرار می شود . اصالت اصل نماسازي در كار هاي معماري اسلامي از ضابطه خاص خود پيروي مي كند . • پرهيز از شمايل در اسلام كه امكان تجسم حضور الهي را در تصوير يا شمايل منتفي مي سازد، عامل مهمي در تشديد اهميت معنوي فضاي خالي در ذهن مسلمانان است. بودن در اتاقي فاقد هرگونه اثاه،نشستن بر فرشي با طرحي سنتي كه با نقش هاس اسليمي و شكل هاي استيليزه بافته شده است، حضور در مسجدي كه از ظريق سادگي يا تزييناتش كه آن هم بر پايه اهميت فضاي خالي و خلأ بنا شده و تجسم بخش كثرت در وحدن اس و مترادف با كسب تجربه اي معنوي نسبت به فضاي خالي به مدد هنر است و اين تجربه به نوعي بسط(« انشراح») راه مي برد كه اثر قبض كيهاني بر جان انسان را زايل مي كند و انسان را در برابر پروردگار قرار مي دهد و او را از حضور فراگير پروردگار آگاه مي سازد.

بررسی ها نشان داده که بازدهی یک درصدی در ساعت های کاری کارکنان یک ساختمان اداری سبز، در نمونه هایی مانند ساختمان هلیکون شپارد 1 و یا ساختمان های اداری بریندلی، برابر یک سال مصرف انرژی آن بنا بوده است. فکر احداث پروژه غرب 4 بر اصول روانشناسی فضا، مسائل اکولوژیکی، انرژی حیاتی پایه ریزی شده است. چنانچه بنا به گفته آنها امروزه علاوه بر مزیتهایی که طراحی سبز و پایدار در حفظ انرژی به دنبال داشته است. یک ساختمان سبز و پایدار با محاسبات دقیق و کاهشی که در مصرف انرژی موجب می شود. و از طرفی دیگر وظیفه تعدیل تأثیرات محیطی و بوم شناسی را با مصرف انرژی بر عهده دارند. بلکه انرژی تولید شده به شبکه برق شهر مونیخ نیز هدایت می شود. دانشجویان پر انرژی بوده، کیفیت کاری کارکنان آکادمیک بالا رفته و در مجموع کیفیت و بازدهی بالا را ناشی می شود. اقدامات بعدی و مورد لزوم با سرعت و با کیفیت بالا به اجرا در می آیند. کیفیت هوای محدوده شهری پایین است و باعث پایین آمدن کارایی ساختمان سبز می شود. دارای یک سیستم فعال در هسته مرکزی ساختمان است که از آب جاری در کف برای خنک کردن بنا استفاده می کند.

شرکت آرجنت که دارای تجربه های زیادی در این زمینه می باشد. این مقاله راه حل های کاربردی را در زمینه طراحی ساختمان اداری سبز ارائه می دهد. گروه معماری آرکا با سال ها تجربه در زمینه ساخت و ساز هر نوع سبک و طرح مورد پسند را به بهترین نحو اجرا و پیاده سازی می نماید. به این دلیل هر یک تجربه ای نو را به همراه می آورد اما این اصول و تجربه ای که در یک ساختمان به دست می آید قابل استفاده در دیگری است. هسته بتنی فعال در فصل تابستان سودمند است به دلیل آن که جایگزین سیستم تهویه مطبوع می شود. • وی یاد آور شد: قبل از دوران تجدد همه کارها و شغلها مسائل خاص خود را داشتند، همه مشاغل مقدس بودند به ویژه کسانی که به معماری و ساخت مساجد و بنای آن اقدام می کردند زیرا آنها با ذکر و دعا ساختمان مسجد را می ساختند. نخست گروه آرکا نیازها و الویت های شما را به خوبی درک می نماید و با تبحر زیاد اقدام به طراحی پلان می نماید. لازم به ذکر است که گروه معماری آرکا تمامی کارهای پروژه را از صفر تا صد به عهده می گیرد و پروژه را به صورت تمام و کمال تحویل می دهد.

گروه طراحی برای یک ساختمان سبز از یک طرف با محاسبه هزینه های اجرایی درگیر بوده است. طراحی یک ساختمان سبز نتیجه تلاش تیمی از افراد حرفه ای و متخصص و همچنین کارفرمایی است که آرمان های محیطی مشترک را سهیم هستند. تغییر مکان سقف های هوا سرد. پل شیشه ای عقب نشسته بالای ورودی حیاط و سقف های غیر معمول شیروانی که ظاهر بیرونی قابل توجهی را از محیط اداری نشان می دهد. ساختمان اداری سبز علاوه بر مزایایی که برای محیط زیست دارد. این راه حل ها با اندک تغییرات در مواردی همچون محل قرارگیری، سطح اشغال و جزئیات طراحی قابل تعمیم بر اقلیم های مختلف هستند. تأثیرات روانشناختی و اجتماعی نیز داشته و بر سلامت روحی کاربران آن بنا نیز اثرگذار است. • انقلاب اسلامی انجام شد، نه تنها در حدوث انقلاب اسلامی ایران نقش اساسی را ایفا می کرد بلکه در ماندگاری و بقای آن نیز بسیار تأثیرگذار بوده است. اهمیت وجود خود را نه فقط برای یک ساختمان مسکونی بلکه در کاربری های دیگر نیز مانند یک ساختمان اداری نشان داده است. بلکه موجب اتلاف هزینه چه در زمان ساخت و چه در طول بهره بردای خواهد شد.

• مهندس سازه بايد بداند كه مسجد چيست و چه اهدافي در طراحي و ساخت مسجد مورد نظر است . • معماري مسجد بايد نيروي تعقل و خرد انسان سازنده و هوش و ذكاوت او را در قالب هاي معمارانه بريزد ، به طوري كه بناي مسجد بتواند اعتلاي روح و سير عرفاني به سوي كمال و ظرافت و خشوع عبادي را در عمق وجود انسان مسلمان پرورش دهد . طرح پایداری که بتواند از نظر تجاری، اجتماعی و محیطی مؤثر باشد نیازمند اندازه گیری های دقیق مزیت های طراحی پایدار است. طراحی ساختمان اداری با رویکرد سبز ایده ای بود که از بریتانیا آغاز شد. آیا هزینه های طراحی سبز از عهده برآمدنی است؟ هر ساختمان سبز و پایدار که احداث می شود ویژگی هایی را با خود دارد که ناشی از موقعیت اقلیمی و مکانی آن می باشد. بیشتر ساختمان های سبز بازدهی خود را با توجه به معیارهای مالی شدید صرف شده در آنها زمانی نشان می دهند. زمانی که به گرمای بیشتری نیاز است، این مقدار گرما کافی نبوده و نیاز به پمپاژ گرما به فضاها ضروری است.

آب جاری در لوله کشی کف زمین برای هدایت گرمای بیش از حد در غرب 4 مناسب است. از آن جمله مي توان مهندسي سازه را ذكر كرد . از كشورهاي ديگري كه ردپايي از ساروج در آن يافتيم و در دانشگاههاي آن نيز، به ساروج به عنوان يك ملات نگريسته ميشود، كشور عمان ميباشد كه در دانشگاه «سلطان قابوس» ، حتي مقالههايي نيز در اين زمينه ارائه گرديده است. • پايه گذاران اصول معماري ساختمان مذهبي در واقع چæنان پيامبران هستند ، و نوابغ هنري تنها با اتصال و اتكا و مباني عبادي و اÏياني پيامبران ، موفق به آفرينش آثار بديع و افتخار آميز در اين زمينه شده اند . بسياري از شيوه هاي خوشنويسي همان قدر كه به دليل سبك و سياق هود خط مشهورند، به واسطه نقوش ناشي از فضا هاي خالي اشتهار دارند.نمونه هايي از اين استفاده مثبت از فضاي خالي در نقوش و خوشنويسي در آثار هنري مختلف از طرح هاي مناره هاي سلجوقي در ايران گرفته تا پنجره هاي كاخ خاي مراكش به وفور ديده مي شود. جایی که، به دلایلی از پایداری، لازم است که ملک صنعتی توجه خودش را متمرکز کند. البته لازم به ذکراست تمام اصول فوق در تمام ساختمان هایی که توسط آرجنت تولید شده پیدا نمی شود.

اصول طراحی یک ساختمان سبزی برای ساختمان ها تفاوت زیادی با هم نداشته اند. تعریف این که منظور از ساختمان اداری سبز چیست و چه خصوصیاتی دارد اهمیت زیادی دارد. به نظر کمتر با مشکالت بیماری روحی در کارکنان و یا دوری از کار مواجه هستند. یا اگر ساختمان مورد نظر یک دانشگاه باشد (چنانچه بررسی های موردی نشان داده است). نیاز به گفتن نیست که یک ساختمان اداری سبز با مشکلاتی در سایت های شهری مواجه است. در برخی ساختمان هایی که به ویژه خوب طراحی شده اند ممکن است هیچ هزینه اضافی ساختمان سازی نباشد همانند لیدز سیتی پارک. ساختمان های اکوتک برای دستیابی به محیطی سازگار و پایدار به منظور هماهنگ سازی اکولوژی و تکنولوژی پا به عرصه ی ظهور گذاشته اند. آیا تکنولوژی قابل اطمینان است؟ در کنار مشکلاتی که یک پروژه سبز ممکن است با آنها روبرو شود. درک ضرورت لزوم داشتن یک ساختمان اداری سبز نیازمند بررسی مزیت های محیطی، اقتصادی، جنبه های اجتماعی و روانشناسی است. ویترویوس معمار و نظریه پرداز سده های میانه استحکام، زیبایی و فایده را ویژگی های یک معماری خوب می دانست.

توسط فرمانفرمائیان

فرمانفرمائیان